เรื่องเด่น เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันอังคารที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๖๙

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันอังคารที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๖๙

​

 

วันนี้ตรงกับวันอังคารที่ ๑๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เป็นวันนวมินทรมหาราช คือวันคล้ายวันสวรรคตของสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรครบปีที่ ๑๐ พอดี

ขอยืนยันคำว่า "นวมินทรมหาราช " (นะ-วะ-มิน-มะ-หา-ราด) อย่าได้อ่านว่า นะ-วะ-มิน-ทะ-ระ-มะ-หา-ราด ทั้ง ๆ ที่น่าอ่านแบบนั้นมาก เนื่องเพราะว่าภาษาบาลีถ้าเอามา "สมาส" คือ ชนเข้าด้วยกัน เมื่อมีคำตามหลัง ตัวหน้าถ้ามี "ไม้ทัณฑฆาต" หรือที่เรียกอีกอย่างว่า "ตัวการันต์" เขาจะตัดทิ้ง แต่ยังนิยมอ่านเหมือนกับมีตัวการันต์อยู่เหมือนเดิม

ก็เพราะว่าการันต์นั้นฆ่าการออกเสียงของตัวนั้นไปแล้ว จึงไม่จำเป็นที่จะต้องออกเสียง แล้วอย่างนั้นจะมีไว้ทำอะไร ? ก็มีเพื่อให้รู้ว่ารูปประโยคนั้นมาจากคำไหน ? หรือว่าคำ ๆ นั้นมาจากอะไร ? จะได้แปลความหมายได้ถูกต้อง ในเมื่ออ่านเหมือนอย่างกับมีไม้ทัณฑฆาต จึงอ่านว่า นะ-วะ-มิน-มะ-หา-ราด

เช่นเดียวกับพระนามของกรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เราก็อ่านว่า เทบ-พะ-รัด-ราด-ชะ-สุ-ดา ไม่ใช่ เทบ-พะ-รัด-ตะ- นะ-ราด-ชะ -สุ-ดา เพราะว่าต้องอ่านเหมือนกับมีตัวการันต์กำกับอยู่เช่นกัน

เรื่องของหลักภาษาจึงเป็นอะไรที่ค่อนข้างยากมาตั้งแต่รุ่นกระผม/อาตมภาพแล้ว ก็คือถ้าหากว่าหัวไม่ไปก็ฟังไม่รู้เรื่องเลย แม้กระทั่งพวกเราที่เรียนบาลีอยู่ในปัจจุบัน ดูรูปประโยคแล้วไม่รู้ว่าประโยคนี้เป็น "วาจก" อะไร ? ทำไมถึงเป็น "เหตุวาจก" ทำไมถึงเป็น "กัตตุวาจก" ? ยุ่งไปหมด เนื่องเพราะเราต้องดูให้ออกว่า ตัวไหนเป็นประธานในประโยคนั้น และตัวไหนเป็นกรรมในประโยคนั้น รูปประโยคเขาเอาประธานขึ้นหน้าหรือเอากรรมขึ้นหน้า ? ครูบาลีได้อธิบายไหม ? "อธิบายครับ" อธิบายใช่ไหม ? แต่ลูกศิษย์คุณไม่รู้เรื่องหรอก..!

ในเมื่อเอามาอธิบายตรงนี้ ญาติโยมฟังแล้วอาจจะปวดหัวไปด้วย เพราะฉะนั้น..บาลีเขาถึงได้บอกว่าอย่าลืมประโยคครู "สูโท โอทนํ ปจติ" ถ้าหากว่าดูประโยคครูออก เราก็จะรู้ว่า "สูโท - พ่อครัว" เป็นประธาน "โอทนํ - ข้าวสุก" พ่อครัวย่อมหุงอยู่ซึ่งข้าวสุก แต่ถ้าหากข้าวสุกย่อมหุงด้วยพ่อครัว รูปประโยคก็เปลี่ยนไป แต่ยังเป็นความหมายเดียวกัน ปวดกบาล..!? เอาแค่นี้ก่อน เดี๋ยวจะสอบบาลีได้กันหมดทั้งวัด..!

 

คราวนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ แม้ว่าพระองค์ท่านจะเสด็จสวรรคตไป ๑๐ ปีแล้วก็ตาม สิ่งต่าง ๆ ที่พระองค์ท่านได้กระทำเอาไว้ ๔,๐๐๐ กว่าโครงการ ตลอดระยะเวลาการครองราชย์ ๗๐ ปี ยังคงก่อให้เกิดประโยชน์อย่างอเนกอนันต์ต่อประเทศชาติของเรา

พวกเราลองนึกดูว่าถ้าทางด้านเหนือไม่มีเขื่อนภูมิพล ลงมาช่วงภาคกลางไม่มีเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ฤดูฝนปีนี้จะยับเยินกว่านี้หลายเท่า..! เนื่องเพราะพระองค์ระบุไว้ชัดแล้วว่า หน้าที่ของเขื่อนก็คือ ถ้าน้ำมากก็เก็บกักเอาไว้ ถ้าน้ำน้อยก็ผันไปใช้ จะได้ไม่ขาด

แล้วพวกเราก็จะเห็นว่าถ้าเป็นพระราชดำริของพระองค์ท่านนั้น อย่างเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เสียพื้นที่ทำกินของชาวบ้านไปแค่ ๗๐๐ ไร่เท่านั้น แล้วหน้าแล้งก็ยังสามารถที่จะทำกินได้ชั่วครั้งชั่วคราวอีกต่างหาก แต่ถ้าหากว่าเป็นนักการเมืองเมื่อไร อย่างล่าสุดจะสร้างอ่างเก็บน้ำที่จันทบุรี ขอเวนคืนที่หมื่นกว่าไร่ แล้วเป็นพื้นที่ป่าสมบูรณ์เสียด้วย ไม่ได้ถามชาวบ้านเขาว่าต้องการหรือเปล่า ? ขอให้กูได้ใช้งบประมาณเอาไว้ก่อน ฟังแล้วเครียด..!

ส่วนหนึ่งที่น่าเสียดายที่สุดก็คือ ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียงที่พระองค์ท่านนำเสนอมาเมื่อ ๓๐ - ๔๐ ปีที่แล้ว มีคนทำตามน้อยมาก เพราะว่าส่วนใหญ่แล้วไปเข้าใจผิดว่า "คำว่าพอเพียงก็คือยากจน" ซึ่งความจริงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ ทรงเอาหลักธรรมะในพระไตรปิฎกมาใช้งานเต็ม ๆ ในพระบรมราโชวาททั้งหลาย ถ้าเราตั้งใจไปแกะดูก็จะเห็นได้ชัด เพียงแต่พระองค์ท่านไม่ได้ตรัสเป็นภาษาบาลีเท่านั้น

หลักเศรษฐกิจพอเพียงก็คือหลักสันโดษ ซึ่งมีตั้งแต่ "ยถาพลสันโดษ" ยินดีตามกำลังที่หาได้ ของเราอาจจะเดือนละ ๑๕,๐๐๐ บาท แต่คุณธนินท์ เจียรวนนท์ นอนหลับอยู่เฉย ๆ วันหนึ่งได้เป็นร้อยล้าน คือ มีกำลังหาได้แค่ไหน ก็ให้ยินดีและพอใจแค่นั้น

"ยถาลาภสันโดษ" ยินดีตามที่ได้มา อย่างเช่นว่าพระเราออกบิณฑบาต อยากได้ร้อนก็ได้เย็น อยากได้อ่อนก็ได้แข็ง แต่เราก็จำเป็นต้องยินดีตามมีตามได้

และท้ายที่สุด "ยถาสารุปปสันโดษ" ยินดีตามฐานะของตน ถ้าเป็น "น้องลิซ่า" จะซื้อลัมโบร์กีนีคันละ ๔๐ ล้านบาท ไม่มีใครว่า เพราะว่าแค่แม่เจ้าประคุณโพสต์รูปลงอินสตาแกรมรูปเดียว ก็รับเป็นล้านแล้ว..!

 

ในเมื่อพวกเราไม่เข้าใจหลักเศรษฐกิจพอเพียงก็ไปคิดว่าต้องจน แต่ความจริงไม่ใช่จน หลักเศรษฐกิจพอเพียงนั้น พระองค์ท่านกล่าวเอาไว้ชัดเจนว่า "จะต้องรอบคอบและนำหลักธรรมมาประกอบด้วยอย่างระมัดระวัง"

ถ้าหากว่าพวกเราทั้งหลายทั้วปวงร่วมกันทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง บ้านเราจะเป็นมหาอำนาจที่ทั้งโลกต้องมาพึ่ง เพราะว่าจะเป็นแหล่งผลิตอาหารที่สำคัญที่สุด โดยเฉพาะช่วง "หน้าสิ่วหน้าขวาน" อย่างในปัจจุบันนี้ เขามัวแต่รบราฆ่าฟันกัน โอกาสที่จะผลิตข้าวปลาอาหารก็ไม่มี ถ้าหากว่าเราทำตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ก็คือผลิตเพื่อกินเพื่อใช้เองก่อน เหลือแล้วถึงจำหน่ายหรือแบ่งปันให้กับคนอื่น ถ้าทุกคนร่วมกันทำ เราก็จะเป็นแหล่งอาหารของโลกที่ใคร ๆ ก็ต้องพึ่งพา เนื่องเพราะว่าต่อให้มีอาวุธที่วิเศษเลิศลอยขนาดไหนก็ตาม แต่ถ้าไม่มีข้าวกินก็ไปไม่รอด..!

ในช่วงนี้ ถ้าหากว่าใครจะขยับตัวในเรื่องเกี่ยวกับหลักเศรษฐกิจพอเพียง ก็ให้เน้นในเรื่องของพืชผักสวนครัวที่ใช้เวลาระยะสั้นก็เห็นผล อย่างเช่นว่า ปลูกผัก ปลูกพริก ปลูกมะเขือ ปลูกมะนาว เหล่านี้เป็นต้น พวกขิงข่าตะไคร้ใบมะกรูด ของใช้ในครัวเรือน ซึ่งเมื่อให้ผลแล้ว เราก็ไม่จำเป็นต้องไปซื้อใครให้เปลืองเงินที่หายาก ถ้าหากไม่มีที่ดินก็ใช้ระบบไฮโดรโปนิกส์ ก็คือปลูกผักโดยไม่ต้องอาศัยพื้นดินก็ได้ หรือไม่ก็ปลูกผักใส่ขวด ห้อยกันให้อีรุงตุงนังไปหมด ก็ไม่เห็นจะมีปัญหาอะไร

ถ้าทุกคนยังรำลึกถึงคุณงามความดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ อยู่ ก็ไม่ใช่เพียงแต่ทำบุญอุทิศถวายเป็นพระราชกุศลอย่างที่พวกเราทำกัน ก็คือช่วงเช้าร่วมกับที่ว่าการอำเภอทองผาภูมิ จัดงานสวดพระพุทธมนต์ ถวายสังฆทาน อุทิศเป็นพระราชกุศล แล้วต่อด้วยการบิณฑบาตโดยพระสงฆ์ ๘๙ รูป ส่วนของวัดท่าขนุนเรา ยังมีการทอดผ้าป่าสมทบกองทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทยอีก

แต่สิ่งทั้งหลายเหล่านี้นั้น ถ้าหากว่าเราทำไป ก็จะเป็นในส่วนที่เป็นประโยชน์ต่อบุคคลอื่น ก็คือถวายเป็นพระราชกุศลต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ ประการหนึ่ง เมื่อเข้ากองทุนเล่าเรียนหลวง ก็เป็นประโยชน์ต่อพระเณรอีกประการหนึ่ง แต่โดยเฉพาะตัวของญาติโยมทั้งหลาย ได้รับอานิสงส์ส่วนที่มองไม่เห็นจนกว่าจะตายไปเท่านั้น

 

ดังนั้น..ถ้าเราปฏิบัติตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่หรือหลักเศรษฐกิจพอเพียง ตรงจุดนี้จะเป็นรูปธรรมที่เห็นได้ชัด อย่าคิดว่าเป็นแค่พริก มะเขือ ขิง ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด อะไรเล็ก ๆ น้อย ๆ เรื่องพวกนี้ถ้าต้องซื้อคนอื่น แต่ละวันรวมกันเท่าไร ? แล้วพอรวมเป็นเดือนเป็นปีจะเท่าไร ?

ดังนั้น..ถ้าหากว่าเราพึ่งพาตนเองได้มากเท่าไร ก็จะเดือดร้อนน้อยเท่านั้น ญาติโยมหลายต่อหลายคนส่งข่าวมาว่า ปฏิบัติตามที่กระผม/อาตมภาพแนะนำไว้นานแล้ว ก็คือตุนเสบียงอาหารและน้ำดื่มไว้พอ ๓ วัน ๕ วัน ดังนั้น..เมื่อเกิดน้ำท่วมจึงไม่ได้เดือดร้อนเหมือนกับคนที่ไม่ได้เตรียมการไว้

การเตรียมการเกษตรทฤษฎีใหม่ไม่ต้องทำเต็มรูปแบบ แต่ถ้าหากว่าเราพึ่งพาตนเองได้มากเท่าไร เราก็จะลำบากน้อยลงเท่านั้น โดยเฉพาะในภาวะที่สงครามประชิดติดบ้านติดเมืองมารอบด้าน ถ้าช้างสารชนกัน เราก็หลีกเลี่ยง อย่าไปเป็นหญ้าแพรกที่โดนเหยียบแหลกไปด้วย หากแต่ว่าต้องทำตัวเป็นตอไม้ ต้นไม้ ที่จะให้ช้างได้อาศัยค้ำยันได้ ก็ได้แต่บอกแต่กล่าวพวกเราไปอีกครั้งหนึ่ง ไม่ทราบว่าใครจะเห็นประโยชน์สักเท่าไร ? แต่อย่างน้อย ๆ ก็ได้ถือว่ากระผม/อาตมภาพได้ทำหน้าที่ของตนเองอย่างเต็มที่แล้ว

สำหรับวันนี้ก็ขอเรียนถวายพระภิกษุสามเณรของเรา และบอกกล่าวแก่ญาติโยมแต่เพียงเท่านี้

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร.
เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน
วันอังคารที่ ๑๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
(ถอดจากเสียงเป็นอักษร โดย เผือกน้อย)