เรื่องเด่น เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพฤหัสบดีที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๙

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพฤหัสบดีที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๙

​

 

วันนี้ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๑๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ กระผม/อาตมภาพเดินทางไปถึงวัดชัยมงคล หมู่ที่ ๖ ตำบลท้ายบ้าน อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ ตั้งแต่ ๖ โมงเช้า เพิ่งจะหาที่จอดรถได้ เจ้าหน้าที่ของทางวัดก็พาไปยังหอฉัน "หลวงพ่อพระครูภาวนาสมณคุณ วิ." (พิทักษ์ ปริปุณฺโณ ป.ธ.๖) เจ้าอาวาสวัดชัยมงคล เจ้าคณะอำเภอเมืองสมุทรปราการ นิมนต์ฉันภัตตาหารเช้า ซึ่งเป็นข้าวต้มที่อร่อยมาก

หลังจากนั้นแล้วก็ได้ไปเดินดูนิทรรศการต่าง ๆ ซึ่งทางจังหวัดสมุทรปราการนั้น ด้วยความที่ "พระเดชพระคุณหลวงพ่อโพไซดอน" - พระเทพสมุทรวัชราจารย์ (จรัล สิริธมฺโม) ซึ่งเป็นเจ้าคณะจังหวัดสมุทรปราการ และเป็นประธานคณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ หนกลางนั้น ท่านเป็นบุคคลที่ใจใหญ่ ใจโต รักลูกน้อง ในแต่ละปีจึงมีบัญชาให้บรรดาเจ้าคณะอำเภอทุกอำเภอ ตลอดจนกระทั่งวัดทุกวัด มาร่วมกันจัดงานโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕

ไม่ว่าจะเป็นชุมชนไหน หมู่บ้านไหน ที่ได้รับการยกขึ้นหมู่บ้านรักษาศีล ๕ ต้นแบบของปีนั้น ท่านก็จะให้บรรดาพระสังฆาธิการระดับหัวแถว ลงมาช่วยงานกันอย่างชนิดอุ่นหนาฝาคั่ง จึงทำให้งานนิทรรศการของสมุทรปราการนั้นอลังการมากทุกปี

ปีนี้ก็มีการนิมนต์หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน ขึ้นเรือนารายณ์ทรงสุบรรณจำลอง มาอยู่ในนิทรรศการอย่างโอ่อ่าอลังการ น่าชื่นใจเลยทีเดียว ในส่วนอื่น ๆ นั้นก็ล้วนแต่จัดหนักจัดเต็มทั้งสิ้น แม้กระทั่งบรรดาร้านค้าต่าง ๆ ที่มาจำหน่ายสินค้า ซึ่งเป็นของดี ก็มาจัดตั้งร้านกันอย่างหนาแน่นน่าชื่นใจ

ชุมชนบ้านบางหมู ซึ่งอาศัยวัดชัยมงคลในการตรวจยกขึ้นเป็นหมู่บ้านรักษาศีล ๕ แห่งนี้ เป็นชุมชนที่สามัคคีปรองดองโดยแท้ เพราะว่ามีทั้งคนไทย คนจีน และคนมอญ แล้วยังมี "กะเหรี่ยงนอก" อีกจำนวนมากด้วยกัน ซึ่งทำให้มีการทำบุญทุกวันพระ ก็คือเข้าวัดทำบุญ ถือศีล ฟังเทศน์ฟังธรรม ปฏิบัติสมาธิภาวนา

โดยที่ "หลวงพ่อพระครูภาวนาสมณคุณ วิ." นั้น ท่านได้มอบหมายหน้าที่ให้พระวิปัสสนาจารย์ นำญาติโยมปฏิบัติธรรมทุกวันพระ และโดยเฉพาะพี่น้องมอญและกะเหรี่ยงนั้น เมื่อถึงเวลาวัดมีงานสำคัญทางพระพุทธศาสนา ก็แห่กันมาร่วมงานทีละหลายพันคน..! จึงทำให้เป็นวัดวาอาราม ตลอดจนกระทั่งหมู่บ้าน ซึ่งมีความสัมพันธ์กันอย่างเหนียวแน่น ควรที่จะได้รับการยกขึ้นเป็นต้นแบบอย่างแท้จริง

 

เมื่อกระผม/อาตมภาพฉันภัตตาหารเสร็จ เดินลงมา "พระเดชพระคุณพระธรรมวชิรสุนทร" (ประเทือง อาภาธโร ป.ธ. ๔) ประธานคณะกรรมการอำนวยการกลางก็เดินทางมาถึง บอกว่า "มาเร็วแล้ว แต่ก็ยังไม่ทันหลวงพ่อเล็กอยู่ดี" กระผม/อาตมภาพช่วยชี้ทางว่าให้ท่านไปฉันเช้าทางไหน

ส่วนตนเองนั้นเดินหาอุโบสถ ซึ่งเราจะต้องไปกราบสักการะพระประธานจนเป็นธรรมเนียมแล้ว พอเข้าไปถึงก็ยังแปลกใจอยู่ เนื่องเพราะว่าภายในอุโบสถนั้น มีพระประธานและพระพุทธรูปที่จัดตั้งไว้อย่างสวยงามถึง ๘ องค์ แต่ถ้าหากว่านับองค์เล็กด้านหน้าด้วย ก็จะเป็น ๙ องค์ด้วยกัน ไม่ทราบว่าถือตามหลักมรรคมีองค์ ๘ หรือว่าโลกุตรธรรม ๙ กันแน่น ทางด้านข้างอุโบสถนั้น ยังมีโรงเรียนวัดใน หรือถ้าหากว่าท่านไม่รู้สึกคุ้นเคย ก็ต้องบอกว่า วัดในสองวิหาร จึงทำให้ทุกคนจะรู้จักกันดีมากขึ้น

เด็กนักเรียนนั้นมาตั้งวงเตรียมเล่นดนตรี แล้วขณะเดียวกันก็ยังมีเด็กนักเรียนที่เตรียมพร้อมที่จะแสดงการสวดมนต์ทำนองสรภัญญะ มีถ้วยพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี การันตีรางวัลชนะเลิศอยู่ถึง ๒ ใบ แม้ว่าจะเป็นรางวัลชนะเลิศที่จัดโดยทางวัดสิรินธรเทพรัตนารามก็ตาม แต่ว่าก็ถือว่าเป็นสุดยอดของในระดับนี้ ไม่ถึงขนาดระดับประเทศ แต่ขอให้ถึงในระดับภาคก็แล้วกัน

กระผม/อาตมภาพมอบเงินรางวัลให้กับเด็ก ๆ ล่วงหน้าคนละ ๒๐๐ บาท แล้วขอถ่ายรูปหมู่ร่วมกัน จนกระทั่งบรรดาคณะกรรมการทั้งหลายมาถึงก็ได้เข้าอุโบสถ กราบพระ แล้วก็ถ่ายรูปหมู่ร่วมกัน นำโดย "พระเดชพระคุณหลวงพ่อพิมพ์" - พระเดชพระคุณพระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร ป.ธ. ๗) ที่ปรึกษากรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดปทุมคงคา ราชวรวิหาร รองประธานอำนวยการ โครงการสร้างหมู่บ้านรักษาศีล ๕ ซึ่งกระผม/อาตมภาพถามว่า "หลวงพ่อได้พักบ้างหรือยังครับ ?" ท่านบอกว่า "ยังไหว ขอบใจนะที่อุตส่าห์ไปงานของผม" จึงจูงท่านขึ้นลงบันไดด้วยความระมัดระวัง เนื่องเพราะว่าอุโบสถนั้น ขั้นบันไดค่อนข้างที่จะสูงอยู่ทีเดียว

หลังจากนั้นก็เป็นการชมนิทรรศการ ซึ่งนอกจากเด็ก ๆ จะเล่นดนตรีไทยประสานดนตรีฝรั่งแล้ว บุคคลที่มาร้องเพลงนำอยู่นั้น สุ้มเสียงยังดีมาก ๆ อีกด้วย จึงทำให้ได้รับรางวัลจากเงินกองกลางไปอีกรอบหนึ่ง ส่วนเด็กที่มาสวดมนต์ทำนองสรภัญญะ ก็ได้รับรางวัลเพิ่มอีกรอบหนึ่งเช่นกัน

 

แล้วพวกเราก็เดินมาดูนิทรรศการของโรงเรียนต่าง ๆ ส่วนที่ชอบใจที่สุดก็คือการดัดแปลงวัสดุใช้สอย ไม่ว่าจะเป็นกาบหมาก หรือว่าใบผักตบชวา เป็นภาชนะในลักษณะใช้แล้วสามารถย่อยสลายเองได้

กระผม/อาตมภาพกราบเรียนหลวงพ่อพิมพ์ว่า "ที่ชุมชนคุณธรรมต้นแบบวัดท่าขนุน ผมตั้งใจจะซื้อเครื่องให้ญาติโยมผลิตออกมาจำหน่ายบ้าง แต่ว่าไม่มีใครว่างพอที่จะทำงานเหล่านี้อย่างต่อเนื่องได้ จึงยังไม่ได้ทำอย่างที่ตั้งใจ" หลวงพ่อท่านบอกว่า "เป็นโครงการที่ดีมาก ถ้ามีโอกาสควรที่จะทำ"

เมื่อเดินมาถึงป้ายใหญ่ ถ่ายรูปร่วมกันแล้ว ก็เข้าไปทางด้านใน ซึ่งมีบรรดาพี่น้องชาวมอญมาฟ้อนต้อนรับ แล้วก็ยังมีคณะนักเรียนแต่งตัวเป็นเทพบุตรเทพธิดาอีกชุดใหญ่ กระผม/อาตมภาพบอกกับ "พระมหาวิเชียร ชาตวชิโร ป.ธ. ๙" เลขานุการคณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ หนกลางว่า "ตรงนี้รับผิดชอบกันเองนะครับ" แล้วตนเองก็เดินไปดูนิทรรศการในส่วนอื่น ๆ

จนกระทั่งโผล่มาถึงสถานที่หนึ่ง ซึ่งมีเด็กนักเรียนอยู่อีกตามเคย สรุปว่าจะเป็นคณะที่มาแสดงการสวดมนต์หมู่ทำนองสรภัญญะ แต่เป็นคนละโรงเรียนกัน ตรงนี้ ๑๑ คน ตรงข้างโบสถ์นั้นทั้งหมด ๑๖ คน กระผม/อาตมภาพจึงมอบรางวัลไปให้คนละ ๒๐๐ บาท แล้วก็บอกว่า "เต็มที่นะลูก..หลวงพ่อไม่ได้อยู่ดูด้วย" แล้วหลังจากนั้นก็ไปยืนรออยู่บริเวณหน้าป้าย เพื่อรอที่จะถ่ายรูปหมู่ร่วมกัน

บรรดาคณะกรรมการต่าง ๆ ทยอยมากันถึงจนครบครันแล้ว แต่กว่าที่การแสดงภายในซุ้มนิทรรศการจะจบลง แล้ว "หลวงพ่อพิมพ์" ของกระผม/อาตมภาพเดินมาถึง บริเวณนี้ก็แดดร้อนเปรี้ยง จนกระทั่งหน้าแทบไหม้แล้ว จึงต้องทำการถ่ายรูปกันอย่างเร่งด่วน

จากนั้นก็ขึ้นสู่ศาลาตรวจประเมิน ซึ่งมีบุคคลแต่งตัวเป็นกะเหรี่ยงจำนวนหลายสิบคน มายืนรอรับอยู่สองข้างทางบันได กระผม/อาตมภาพนึกว่าเป็นกะเหรี่ยงปลอม หรือไม่ก็พี่น้องมอญเอาชุดกะเหรี่ยงมาแต่ง แต่พอทักทายว่า "โอ้ซุ่งลาไซ" อีกฝ่ายหนึ่งตอบมายังชัดเจน ทำเอาตะลึง ตกลงว่าอำเภอเมืองจังหวัดสมุทรปราการนี้ มีพี่น้องกะเหรี่ยงกลุ่มใหญ่ขนาดนี้ด้วยหรือ ?

เมื่อขึ้นไปถึงศาลาตรวจประเมิน ก็เจอเพื่อนฝูงร่วมรุ่นพระอุปัชฌาย์ ก็คือ "พระมหาประเสริฐ มหานาโค ป.ธ. ๗" เจ้าคณะตำบลปากน้ำ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดกลาง วรวิหาร ซึ่งอยู่วัดเดียวกับ "พระเดชพระคุณหลวงพ่อเจ้าคุณสืบ" - พระราชสมุทรวัชราจารย์ (บุญสืบ วุฑฺฒิสาโร) ประธานคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ หนกลาง เจ้าอาวาสวัดกลาง วรวิหาร

 

ทักทายพูดคุยกันแล้ว กระผม/อาตมภาพก็มาเตรียมลงข้อมูล แต่เปิดดูในหนังสือรายงานแล้วไม่มี จึงไปขออนุญาต "หลวงพ่อพระครูภาวนาสมณคุณ วิ." เพื่อสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับจำนวนครั้งในการปฏิบัติธรรม จำนวนคนของการปฏิบัติธรรมแต่ละครั้ง เหล่านั้นเป็นต้น หลวงพ่อท่านก็ทำตัวสมกับเป็นนักปฏิบัติภาวนา ก็คือบอกว่า "ให้ไปพบกับท่านมหา ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์ รับผิดชอบงานนี้โดยตรง" จึงต้องรีบเดินออกจากศาลาตรวจประเมินไป

จนกระทั่งพบตัวแล้ว พูดคุยทำความเข้าใจเสร็จสรรพเรียบร้อย ก็กลับขึ้นมาเข้าสู่พิธีการตรวจประเมินแบบแทบจะตั้งหลักไม่ทัน เนื่องเพราะว่า "หลวงพ่อพิมพ์" นั้น เมื่อทำการบูชาพระรัตนตรัยและกล่าวเปิดแล้ว ท่านยังต้องรีบเดินทางไปยังพุทธมณฑล เพื่อเข้าร่วมโครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย ซึ่งมีการสืบสานต่อยอดมาจนถึงปัจจุบัน

กระผม/อาตมภาพจึงนึกขึ้นมาได้ว่า ปีนี้ตนเองก็ต้องทำการทอดผ้าป่าสมทบกองทุนเล่าเรียนหลวงตามปกติ จึงได้แจ้งเข้าในกลุ่มไลน์ ให้ชุมชนต่าง ๆ รอบวัดท่าขนุน ช่วยกันจัดผ้าป่าครั้งนี้ด้วย เสร็จแล้วก็บอกกับทางเจ้าหน้าที่ว่า ให้ช่วยตามพี่น้องกะเหรี่ยงที่พอทราบข้อมูลมาให้สัมภาษณ์หน่อย

เมื่อตามมาถึงแล้ว ปรากฏว่าเป็นช่วงที่เขามีการแสดง ซึ่งเด็ก ๆ นั้น มากล่าวสุนทรพจน์เรื่องของโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ เป็นเด็กที่ชนะเลิศการกล่าวสุนทรพจน์ระดับมัธยมศึกษาทั่วประเทศ ส่วนอีกคนหนึ่งก็มาร้องเพลง "กราบสมเด็จช่วงด้วยดวงใจ" ซึ่งกล่าวถึง "หลวงพ่อสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ ป.ธ. ๙)" อดีตผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำภาษีเจริญ ผู้คิดโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ นี้ขึ้นมา จึงทำให้ในขณะที่คนอื่นกำลังสนใจอยู่กับการแสดง กระผม/อาตมภาพกลับต้องสัมภาษณ์พี่น้องกะเหรี่ยงซึ่งมาให้ข้อมูล ได้ความว่า

งานประจำปีของชาวกะเหรี่ยงที่นี่ก็คืองานผูกข้อมือกลางเดือน ๙ ซึ่งตรงกับทางทองผาภูมิ กระผม/อาตมภาพถามว่า "ใช่งาน "ไค่จุ๊ซุวิหล่า" หรือเปล่า ?" อีกฝ่ายหนึ่งพยักหน้าบอกว่า "ใช่" แล้วยังทำหน้าประหลาดใจว่ากระผม/อาตมภาพรู้จักงานนี้ด้วย

จึงถามต่อว่า "ส่วนประกอบสำคัญก็คือข้าวเหนียว กล้วย ตลอดจนกระทั่งข้าวต้มมัดตูดแหลม ที่เรียกว่า "หมี่ถุ่ง" ใช่หรือไม่ ? " อีกฝ่ายหนึ่งยืนยันว่า "ใช่" แล้วถามว่า "มีพี่น้องกะเหรี่ยงอยู่ประมาณเท่าไร ?" เขาบอกว่า "เกือบ ๒,๐๐๐ คน..!" ทำเอากระผม/อาตมภาพถึงกับตกตะลึง ไม่นึกว่าจะมีพี่น้องกะเหรี่ยงมารวมตัวกันที่นี่มากมายถึงขนาดนี้

 

เมื่อถึงเวลาสรุปงานโดย "ท่านกำนันบัญชา มั่นทองคำ" กำนันตำบลบางด้วนแห่งนี้ ซึ่งท่านทำหน้าที่ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ ๖ ด้วย ท่านกำนันสรุปการทำงานอย่างเป็นหลักเป็นฐาน เป็นงานเป็นการ หลุดศัพท์แสงวิชาการออกมาหลายครั้ง

กระผม/อาตมภาพหันไปหา "พระมหาประกอบ โชติปุญฺโญ ป.ธ. ๗, ดร." รองเจ้าคณะจังหวัดราชบุรีว่า "ถ้าอยู่ ๆ มีคนบอกว่ากำนันบัญชาจบปริญญาเอกมา ผมจะไม่ประหลาดใจเลย" เพราะว่าถ้าไม่ได้เรียนมาอย่างหนัก ก็คงไม่ได้หลุดศัพท์แสงเหล่านี้ออกมา โดยเฉพาะวิธีการแก้ไขปัญหานั้น เขามีการทบทวนแก้ไขปัญหารายสัปดาห์ มีการทบทวนแก้ไขปัญหารายเดือน ซึ่งเรื่องพวกนี้นั้นต้องบอกว่า เป็นเรื่องที่ไม่เคยได้ยินจากที่อื่นมาก่อน

ส่วนของทางด้านพิธีกรก็สุดยอดมาก สรุปเพลงหมู่บ้านรักษาศีล ๕ ว่า "จากหลักธรรมมาสู่บทเพลง จากบทเพลงไปสู่ความเข้าใจของผู้ฟัง จากผู้ฟังสู่การนำไปใช้จริงในชีวิตประจำวัน" ซึ่งเรื่องทั้งหลายเหล่านี้ ถ้าหากไม่มีความเข้าใจในเนื้อหาจริง ๆ ก็ไม่สามารถที่จะสรุปได้อย่างนี้แน่นอน

วันนี้จึงลากยาวจนกระทั่งเกือบ ๑๑ โมงครึ่ง จึงได้ทำพิธีปิด โดยที่ "ท่านเจ้าคุณพระวชิรธรรมวิธาน (สมนึก สมาหิโต ป.ธ. ๖)" เจ้าคณะอำเภอบางบ่อ ได้นำเอาปลาสลิดทอดบรรจุลงกล่องอย่างเรียบร้อย มาถวายเป็นไทยธรรมให้กับคณะกรรมการคนละกล่อง

กระผม/อาตมภาพเองนั้นไข้เริ่มจับอีกแล้ว เนื่องเพราะว่าในศาลาตรวจประเมินนั้นค่อนข้างที่จะเย็น และมีพัดลมส่องใส่ซ้ำอีกต่างหาก จึงบอกว่า "วันนี้ไม่ฉันเพลด้วยแล้ว" จากนั้นขอตัวเดินทางกลับเลยทีเดียว

สำหรับวันนี้ก็ขอเรียนถวายพระภิกษุสามเณรของเรา และบอกกล่าวแก่ญาติโยมแต่เพียงเท่านี้

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร.
เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน
วันพฤหัสบดีที่ ๑๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
(ถอดจากเสียงเป็นอักษร โดย เผือกน้อย)